Rolnictwo ekologiczne: co to jest? Wady i zalety.

Gospodarstwa ekologiczne odgrywają coraz większą rolę w produkcji żywności w Unii Europejskiej (UE). Sprawdź, czym charakteryzuje się rolnictwo ekologiczne i jakie wymagania musi spełnić, aby otrzymać miano ekobranży.

Rolnictwo ekologiczne – cechy
W rolnictwie ekologicznym stosuje się metody, których celem jest produkcja żywności przy zastosowaniu naturalnych procesów. Nie używa się nawozów sztucznych ani chemicznych środków ochrony roślin. Czym jeszcze charakteryzuje się rolnictwo ekologiczne? Rolnictwo ekologiczne sprzyja:

• racjonalnemu wykorzystaniu energii i zasobów naturalnych,
• zachowaniu różnorodności biologicznej;
• utrzymaniu równowagi ekologicznej;
• poprawie jakości gleby;
• zachowaniu tradycyjnego krajobrazu wsi.

Czym jest rolnictwo ekologiczne - jakie są wady i zalety?
Produkcja ekożywności odbywa się z ograniczonym wpływem na środowisko i z poszanowaniem jego naturalnych procesów. Dzięki temu zachowana zostaje równowaga ekologiczna i bioróżnorodność. Rolnictwo ekologiczne nie korzysta ze sztucznych nawozów, dodatków do pasz oraz chemicznych środków ochrony roślin. W sposób racjonalny korzysta z zasobów wodnych, a także energetycznych.
Zwierzętom zapewnia się warunki sprzyjające ich dobrostanowi, mają zapewnioną odpowiednio dużą przestrzeń, możliwość ruchu w budynku oraz poza nim, a także karmione są naturalnymi paszami.
Istotne są również jakość oraz wysoka wartość odżywcza ekożywności. O tym, jak ważne jest zdrowe jedzenie, nie trzeba chyba nikogo przekonywać. Rolnictwo ekologiczne na świecie idealnie wpisuje się w najnowsze trendy związane z odżywianiem oraz modą na bycie fit. Ekożywność jest często postrzegana jako element zdrowej diety, jednak jej wpływ na zdrowie zależy także od ogólnego stylu życia i sposobu odżywiania.
Gospodarstwa prowadzone w sposób naturalny mają też mankamenty. Główną wadą rolnictwa ekologicznego jest jego mniejsza wydajność w porównaniu z rolnictwem konwencjonalnym. Produkty bio mogą być droższe niż zwykłe, dlatego często są wybierane przez osoby o wyższych dochodach.

Rolnictwo ekologiczne w UE
Unia Europejska zachęca do prowadzenia gospodarstw ekologicznych. Służą temu przede wszystkim różnego rodzaju instrumenty wsparcia dla naturalnych upraw. Rolnicy inwestujący w ekologię mogą ubiegać się o dotacje obszarowe oraz dopłaty na rolnictwo ekologiczne.
Płatności ekologiczne są przyznawane w odniesieniu do powierzchni upraw, jednak ich szczegółowe zasady mogą się różnić w zależności od programu wsparcia.
Komisja Europejska wyznaczyła cel dotyczący zwiększenia produkcji ekologicznej w UE do takiego poziomu, aby do końca 2030 r. 25 proc. powierzchni pól było przeznaczonych pod ekouprawy. To ambitne zadanie, biorąc pod uwagę, że 8-10 proc. użytków rolnych jest uprawianych ekologicznie (dane za 2020 r.).

Jednostka certyfikująca rolnictwo ekologiczne
Unia Europejska stosuje rygorystyczny system kontroli i egzekwowania przepisów, aby zapewnić odpowiednią jakość ekożywności. Wymagania względem rolnictwa ekologicznego wynikają przede wszystkim z potrzeby ochrony rynku i konsumentów. Biogospodarstwa są również częścią większego łańcucha dostaw, który obejmuje przetwórstwo spożywcze, handel hurtowy i sprzedaż detaliczną. Dlatego konieczne jest stosowanie odpowiednich oznaczeń i certyfikatów.
Rolnicy, producenci, dystrybutorzy i sprzedawcy ekoproduktów muszą zarejestrować się w lokalnej jednostce certyfikującej, zanim będą mogli sprzedawać artykuły jako żywność ekologiczną.
Każde państwo UE wyznacza organy nadzoru, które kontrolują gospodarstwa oraz pozostałych uczestników rynku. Po przeprowadzeniu kontroli jednostka certyfikująca rolnictwo ekologiczne wydaje certyfikat potwierdzający, że produkty spełniają odpowiednie normy. Rolnicy i sprzedawcy znajdujący się w systemie ekożywności podlegają kontroli rocznej oraz wyrywkowej. _[1]
Najważniejszym znakiem umieszczanym na ekożywności jest tzw. Euroliść. Symbol ten oznacza, że produkt spełnia normy rolnictwa ekologicznego. Oprócz Euroliścia istnieje też szereg innych certyfikatów potwierdzających pochodzenie ekoartykułów.

Rolnictwo ekologiczne w Polsce

W Polsce działa ponad 24 tys. gospodarstw ekologicznych, które zajmują ponad 690 tys. hektarów gruntów rolnych (dane za 2024 r.). [2]

[1] http://lodr.konskowola.pl/www_m/index.php/doradztwo/ekologia/rolnictwo-ekologiczne/1532-kontrole-w-gospodarstwie-ekologicznym
[2] https://www.gov.pl/web/ijhars/powierzchnia-ekologicznych-upraw-w-polsce-zwiekszyla-sie-w-2024-r-o-87-proc-ijhars-prezentuje-najnowsze-dane-dotyczace-sektora-rolnictwa-ekologicznego-w-polsce